از جمله عناصر تزئینی بکار رفته در این بنا میتوان به مقرنس ، کاربندی ،

یزدی بندی ، رسمی بندی ، گچبری ، آجر کاری ، گره سازی با آجر و ارسی نام برد.

۱٫مقرنس

مقرنس بیشتر در زیر طاق کروی شکل ایوانها و نیم طاقهای محرابها بکار میرود و آن را میتوان بر روی سر ستون ها

سر مناره ها ، کتیبه ها و غیره نیز اجرا کرد . در جریان تزئین با مقرنس قطار یا تخته آخر در نهایت تشکیل شمسه

میدهد.

مقرنس به آنچه به شکل نردبان و پله پله ساخته شده باشد گفته میشود که به صورت آویزهای قندیل مانند ساخته میشود .

منبع : هنر و معماری ایران در دوره باستان و دوره اسلامی _ دکتر خلیل مشتاق

  • مقرنس درگاه جنوبی .

چهار پا _ نیم کاسه ای _ نه قطاره که به شمسه متصل شده است .

  • گوشواره های جنوب غرب و جنوب شرق .

چهار پا _ سه قطاره که به شمسه متصل شده است .

  • اطاقهای شمال غرب و شمال شرق در ضلع شمالی .

دو پا _ سه قطاره که به شمسه متصل شده است .

 

  • اطاقهای شمال غرب و شمال شرق در دو ضلع غربی و شرقی .

چهار پا _ سه قطاره که به شمسه متصل شده است .

۲٫کار بندی …

نوعی تقسیمات هندسی در گنبد های ایوانها که با خطوط منحنی تزئین میشود .

به عبارت دیگر کاربندی سازی نوعی پوشش است متشکل از لنگه طاق هایی با قوس معین که تحت قواعدی

هندسی همدیگر را قطع میکنند و قواره اصلی پوشش را بوجود می آورند .

کاربندیها متشکل از باریکه ها یا لنگه طاق هایی هستند که از تقاطعشان ، استخوان بندی پوشش برای سقف بوجود می آید

و اکثر مواقع به صورت اسکلت پوشش دوم و کوتاه تر نسبت به سقف اصلی هستند و گاهی بعنوان سقف اصلی

نیز مورد استفاده قرار میگیرند .

منبع : دایره المعارف معماری و شهر سازی _ سید ابوالقاسم صدر .

  • پاگرد گوشواره های جنوب غدب و جنوب شرق .

شش پا باریک و شش سوسنی که به شمسه اسپر شده است ( بدون لچک و ترنج ) .

۳٫یزدی بندی …

یزدی بندی نوع خاصی از نحوه کار بندی زیر گنبد و پوشش قوسی شکل ورودی ها است که بطور معمول از نظر

تزئینی نیز جلوه ای خاص به فضائی که در برگرفته میبخشد .

یزدی بندی حالتی است بین کار بندی و مقرنس .

منبع : دایره المعارف معماری و شهر سازی _ سید ابو القاسم صدر .

زیر گنبد مرکزی عمارت که جلوه ای خاص به این بنای تاریخی بخشیده است .

۴٫رسمی بندی …

شیوه ای از کار بندی است که بر اثر تقاطع چند قوس بوجود آمده روی ترنبه ها و پا باریک ها بوجود می آید .

منبع : دایره المعارف معماری و شهر سازی _ سید ابوالقاسم صدر .

  • اطاق شرقی از مجموعه اطاقهای سه گانه .

چهار تلک ( چهار پهلو ) _ شمسه بزرگ که به مرکز شمسه اسپر شده است .

  • طبقه دوم عمارت _ بالای راه پله ها .

چهار تلک ( چهار پهلو ) _ چهار پا باریک همراه با ترنج های کند که به شمسه متصل شده است.

۵٫گچبری …

گچ بدلیل شکل پذیری و نرم بودن از گذشته های بسیار دور مورد استفاده هنرمندان ایرانی بوده است . در حدود دو

هزار سال پیش ایرانیان تزئین گچی را مورد استفاده قرار دادند و در تکمیل آن کوشیدند .

صاحب نظران دوره ایلخانی را اوج تزئینات گچبری در معماری ایران میدانند .

منبع : هنر و معماری ایران در دوره باستان و دوره اسلامی _ دکتر خلیل مشتاق .

  • گچبری های ضلع شمالی _ طبقه دوم .

  • گچبری های ضلع شمالی _ طبقه اول .

۶٫آجر کاری و گره سازی با آجر …

آجر مهم ترین مصالح ساختمانی قبل از اسلام و بعد از اسلام در ایران بدوه است . آجر بجز استفاده در ساختن بدنه

ساختمانها ، برای تزئین نیز بسیار مورد استفاده داشته و از دوره ساسانیان تا دوره تیموریان تزئین بناها بیشتر با آجر کاری

بوده است .گره سازی به تزئیناتی گفته میشود که به حالت هندسی و با قواعد مشخص رسم میشود و در قسمتهایی از بنا مانند

سردرها ، طاقچه ها ، اطاقها ، کتیبه ها ودر و پنجره ها از آن استفاده میشود.گره سازی با آجر در معماری ایلخانی یکی از با شکوه

ترین ادوار معماری محسوب میگردد .

منبع : هنر و معماری ایران در دوره باستان و دوره اسلامی _ دکتر خلیل مشتاق .

  • پشت و بغل درگاه شمالی _ گل بازو بندی .

  • پشت و بغل درگاه جنوبی _ طرحی دیگر از گل بازو بندی

۷٫ارسی

پنجره های چوبی ، مشبک ، منقوش و رنگی که در دوره اسلامی در معماری ایرانی خلق شد .پنجره های ارسی به صورت

عمودی باز و بسته میشوند و دارای تزئینات زیادی هستند . ارسی به جای گشتن بر روی پاشنه گرد ، بالا و پائین میرود

و درمحفظه ای که روی آن قرار گرفته جای میگیرد و در اشکوب کوشکها و پیشان و رواق ساختمانها بسیار دیده میشود .

پنجره بزرگ چوبی با بازشوهای کشوئی بالا رونده و شیشه های رنگین .

منبع : دایره المعارف معماری و شهر سازی _ سید ابوالقاسم صدر .

هنر و معماری در دوره باستان و دوره اسلامی _ دکتر خلیل مشتاق .