کاروانسرای شاه عباسی ورده

کاروانسرای شاه عباسی ورده ، که از دوران صفویه به یادگار مانده ۵۰ سال است که تبدیل به آغل گوسفندان شده و متاسفانه به علت عدم رسیدگی ، چندین طاقنمای کاروانسرای شاه عباسی ورده ویران شده و هم اکنون نیز به علت از بین رفتن پی طاقنما ها به مرور زمان در حال تخریب ۱۰۰ درصدی است و نیازمند مرمت فوری است. کاروانسرای شاه عباسی ورده در کنار جاده سنگفرش شده قزوین به اصفهان قرار گرفته است.

پیرامون نام (وجه تسمیه) : به علت وقوع در شمال شرقی روستای ورده به نام همین روستا شهره شده و یکی از کاروانسراهای احداث شده در دوران شاه عباس می باشد.
دوران و بانی اثر : صفوی ، شاه عباس یکم صفوی
امکان بازدید : به علت نداشتن حریم و رها شدن آن امکان بازدید مهیاست.

پیشینه و تاریخچه کاروانسرای ورده:
قالب کاروانسراهای موجود در ایران توسط شاه عباس یکم برای احیاء جاده ابریشم احداث و یا تجدید بنا شده بود و کاروانسرای شاه عباسی ورده نیز یکی از همین کاروانسرا ها می باشد. یکی از نکات جالب کاروانسرای ورده وجود راه قدیمی سنگ فرش شده قزوین به اصفهان در مجاورت این کاروانسرا می باشد. که پس از طی ۶ کیلومتر در جاده فرعی روستای ورده ، آثار جاده قدیمی نمایان است.

مشخصات و معماری کاروانسرای ورده :‌
کاروانسرای ورده در ابعاد حدودی ۵۰ در ۵۰ متر احداث و دروازه کاروانسرا در جبهه شمالی آن واقع شده و دو طرف پیشخوان مدخل دو سکو وجود داشته که در حال حاضر تنها آثار آن باقی مانده است. پس از پیشخوان و مدخل کاروانسرای ورده یک هشتی وجود دارد که شمال آن مدخل و جنوب آن درگاه ورودی حیاط و دو طاق نمای بزرگ شرق و غرب آن جهات اربعه این هشتی را تشکیل می دهند. اضلاع این گوشه ها شامل دو طاقنمای کوچک در جنوب شرقی و جنوب غربی و دو راه پله که هر کدام با ۱۳ پله به پشت بام کاروانسرای ورده راه دارند.

طاقهای هشتی کاروانسرای شاه عباسی ورده با چهار فیلگوش و چهار شکنج و کاربندیهای بین فیل گوشها ، شکنجها و کاربندی های بالای آنها پاکار گنبد را بوجود آورده و گنبدی نیمه کروی خفته این هشتی را  مسقف نموده است. در دو طرف ورودی جای کتیبه یا سنگ نوشته خالیست که متاسفانه کسی از مکان یا وضعیت کتیبه کاروانسرای ورده اطلاعی ندارد.

حیاط کاروانسرای شاه عباسی ورده به شکل مستطیل است و فرم چهار ایوانی دارد که در دو طرف ایوانها ۲ طاقچه در وسط و ضلع مقابل درگاه ورودی به اطاقهای پشت ایوانها دیده می شود. این اطاقها دارای طاقچه و اجاق دیواری با دودکش و چاله کرسی در کف می باشد و کف اتاقها با کاهگل اندود شده است.

در چهار گوشه خارجی کاروانسرا چهار برج و در وسط سه ضلع جنوبی و شرقی و غربی یک برج به صورت نیمه مخروط وجود دارد.

آدرس کاروانسرای ورده (شاه عباسی) : استان مرکزی ، شرق شهر مامونیه ، کیلومتر ۳۷ جاده ساوه به بوئین زهرا ، در یک  کیلومتری شمال شرقی روستای ورده

شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران : ۱۱۸۸ تاریخ ثبت ۱۴/۰۷/۱۳۵۴ ه خورشیدی
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه و … :  E 50″۱۶’۱۳٫۳۰      N 35″۱۵’۲۹٫۱۵
ارتفاع از سطح دریا : ۱۵۹۱ متر
نامهای دیگر : شاه عباسی